In het midden van de vorige eeuw woont in het begin van de Dorpstraat in Westerhoven een bijzonder kwartet. Twee broers wonen er met hun twee zussen in een klein langgevelboerderijtje. Het zijn "de Teuten". Hun familienaam is overigens Neutkens, maar iedereen kent ze niet anders dan "de Teuten". Ze zijn niet onbemiddeld en meestal chique gekleed.
De oudste van het stel heet Tinus en die loopt een beetje mank. Het is een blessure, die hij over heeft gehouden aan zijn vele voettochten als handelaar (teut). Het is een bijzondere man. In het pittoreske Westerhoven is hij de enige die zelfs het Esperanto spreekt. Die (kunst)taal is voor hem noodzakelijk, om als handelaar in het buitenland succesvol zaken te kunnen doen.
Westerhovense kinderen vragen hem weleens plagend: 'Tinus Teutjo, trek jij pootjoo'?
Zijn lichte handicap is voor Tinus ook geen belemmering voor een andere belangrijke functie: processiemeester. Bij de jaarlijkse bedevaart naar Onze Lieve Vrouw ter Eik in Meerveldhoven, draagt hij om zijn rechterarm een lichtroze armband met daarop die titel in zilverdraad geborduurd. Hij houdt toezicht op de bedevaartgangers. Wanneer iemand dan een beetje te luidruchtig praat, roept hij die meteen tot de orde met de opmerking: 'stil zijn, bidden!'
Van de gezusters is Drieka de oudste. Haar weelderige bos grijs haar, draagt zij met een wrong. Een van haar voortanden komt prominent naar voren. Het is geen gemakkelijk "karakter" en bestuurt het huishouden met strakke hand. De kinderen van de buurt vindt zij maar een stelletje irritante druktemakers. Wij zijn dan ook allemaal een beetje bang van haar. Ze heeft wel een vrome inborst. Elke dag gaat zij naar de mis in de plaatselijke parochiekerk.
Haar zus Betje is degene die vooral het poets- en schoonmaakwerk voor haar rekening neemt. Dat doet zij met veel plezier. Vooral de ramen buiten zemen is een favoriete bezigheid. Dat geeft haar de gelegenheid tot buurten en zodoende geïnformeerd te worden over de laatste nieuwtjes van het dorp. Als regel wordt zij er ook op uitgestuurd om de dagelijkse boodschappen te doen.
Op een dag wordt zij door Drieka naar de lokale textielwinkel van Van Gerwen-Lemmens gestuurd. Zij heeft haar zinnen gezet op een nieuw vest. Als Betje met een chique zwart exemplaar terugkomt, moet zij meteen rechtsomkeer maken. 'Zwart! Dat is voor oude mensen', is Drieka's reactie. Ze staat er kennelijk niet bij stil, dat zij inmiddels de negentig al is gepasseerd!
Mijn ouders hebben een abonnement op zowel het bisdomblad de St. Jansklokken als de Katholieke Illustratie. Dat laatste blad is rijk geïllustreerd met allerlei nieuwsartikelen en, uiteraard, de nodige reclamefoto's. Daar staan ook de nodige foto's bij van allerlei dameslingerie, b.h.-'s en corsetten. Regelmatig komt Betje de door ons gelezen exemplaren ophalen. Op een dag is het weer zover, maar ze verzucht tegen mijn moeder: 'Als we maar niet teveel moeten kleuren!' Verbaasd kijkt mijn moeder haar aan: 'Kleuren?' Ja. Het eerste wat Drieka en Bertje met het blad doen, is alle foto's van de lingeriereclame's wegkleuren. Ze zijn bezorgd over de ongewenste effecten die deze foto's bij hun broers zouden kunnen veroorzaken.
De jongste van het kwartet is Janus. Hij is weliswaar wat klein van stuk, maar hij is, ondanks zijn gevorderde leeftijd, een pittig "menneke". Steeds strak in het pak en een hoedje op, stapt hij 's-zondags door de Dorpstraat op weg naar de parochiekerk. Na de Hoogmis rept hij zich naar het café van Hein "Schel" (Neutkens). Hij speelt graag een partijtje biljart met als inzet een borreltje. Aan mijn vader kunnen we merken als hij van Januske verloren heeft. Met een nors gezicht zit hij dan aan het zondagse middagmaal. Hij die eens Brabants kampioen is geworden en dan verliezen van Januske!
Maar Januske heeft nog een hobby. Hij stroopt graag. Uit een oude fietsdynamo haalt hij de koperen spoel. Daarvan maakt hij vakkundig strikken die op strategische plekken bij de diverse wildwissels worden gezet. Menigmaal komt hij dan ook thuis met een sappig konijntje of een indrukwekkende haas. Uiteraard houden we zijn stroperijen nauwlettend in het oog. We proberen hem vaak te slim af te zijn en halen voortijdig gauw zijn begeerde prooi uit de strik om die thuis te verorberen. Als we op een keer weer eens zijn stroperspad volgen, horen we een zacht gekerm en geweeklaag. Het is Januske. Hij is in een - gelukkig - droge sloot gekukeld en kan er niet meer uit. We bevrijden hem uit zijn benarde positie en begeleiden hem naar huis.
Dat voorval is voor hem het signaal om te stoppen met zijn stroperijen. Hij beseft dat hij er veel te oud voor is geworden. Kort nadien wordt Januske ziek. Ondanks de goede en liefdevolle verzorging door zuster Bernadette van twee deuren verder, overlijdt hij.
Met veel respect voor het verleden, worden in het kleine Westerhoven de oude gebruiken en tradities in stand gehouden. Een van die tradities is, dat een overleden vrijgezel door de vrijgezellen van de buurt moet worden begraven. Daar ben je dan als veertien-, vijftienjarige mooi klaar mee. Natuurlijk hebben we al wel eens een lijk gezien, maar een volledige uitvaart en begrafenis verzorgen is toch een heel ander verhaal.
Het oude kerkhof in de Dorpstraat ligt relatief laag. Als we Januske zijn graf graven, vult dat zich al heel snel met grondwater. Na de uitvaartmis begeleiden we Januske naar zijn laatste rustplaats. Een lijkkist met touwen laten zaken, vergt de nodige vaardigheid en coördinatie. Die kwaliteiten hebben we helaas nog niet, met als gevolg dat de kist schrijlings in het graf verdwijnt. Het hoog opspattend grondwater besmeurt de pastoor zijn toog en superplie. Hij is "not amused".
Met zijn dood is er weer een bijzonder kleurrijk persoon van het Westerhovense sociale palet verdwenen.
Dit verhaal verscheen eerder in dorpsblad de MikMak (opent in een nieuw tabblad) (17 september 2025).
