De Congregatie van O.L. Vrouw der Afzondering in het Cenakel, kortweg ook wel Zusters van het Cenakel genoemd, werd in La Louvesc (Ardèche) in 1826 gesticht door Marie Victoire Couderc (moeder Thérèse, 1805-1885). Ze werd in 1970 heilig verklaard.
Onder druk van de antiklerikale politiek in Frankrijk (opent in een nieuw tabblad), weken de zusters in 1905 uit naar het buitenland en vonden een onderkomen in Brussel. Vandaaruit volgde de stichting van een Nederlandse vestiging in Tilburg in 1908.
Drijvende kracht achter deze stichting was zuster Eleonora Houben (1854-1924). De congregatie stelde zich tot doel met name vrouwen tot bezinning te brengen via het houden van retraites met geestelijke oefeningen in de geest van de H. Ignatius van Loyola.
De Nederlandse afdeling was aanvankelijk gehuisvest in het huis van de familie Houben op Koningshoeven. Hoewel een aardig begin, was dit huis eigenlijk te klein om retraites te houden voor grotere gezelschappen, wat wel de bedoeling was. Het christelijk geloof moest immers breed verbreid worden onder vrouwen uit alle rangen en standen van de maatschappij.
De belangstelling voor de retraites die de congregatie verzorgde was enorm en ook de waardering was groot. Per jaar namen er in Tilburg tussen de drie- en vijfduizend vrouwen aan deel. De retraites waren eigenlijk vanaf het eerste begin een succes en bleven tot in de jaren ’50 enorm populair. Daarna werd het wat minder.
De aanleg van de verbinding naar de Rijksweg Tilburg-Breda in 1970 was de directe aanleiding voor de congregatie om de activiteiten te staken. Essentiële elementen als ruimte, rust en stilte waren onvoldoende gegarandeerd. Een aantal zusters vestigde zich in Loon op Zand om daar hun inspiratie, in kleiner verband, met anderen te delen.
 |  |
De congregatie had in Nederland alleen kloosters in Noord-Brabant: Loon op Zand (De Castellanie) en Tilburg (klooster en Retraitehuis Cenakel). Kloosters buiten Nederland waren er in Australië, België, Bosnia-Herzegovina, Brazilië, Canada, Engeland, de Filippijnen, Frankrijk, Ierland, Italië, Madagaskar, Nieuw-Zeeland, Noord-Amerika en Zwitserland.
Foto’s
Marie Victoire Couderc, moeder Thérèse (1805-1885). Bron: Wikimedia (opent in een nieuw tabblad).
Zuster Eleonora Houben (1854-1924), eerste novice/oprichtster klooster Cenakel. Fotograaf: Fotopersbureau Het Zuiden. Bron: Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 009332 (opent in een nieuw tabblad).
Tilburg, Zusters van Onze Lieve Vrouw van het Cenakel, interieur van het Cenakel, 1953. Fotograaf: A.C. Teuns, Tilburg. Bron: Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 009342 (opent in een nieuw tabblad).
Zusters van Onze Lieve Vrouw van het Cenakel luiden de klok van het Cenakel. Fotograaf: A.C.Teuns, Tilburg. Bron: Regionaal Archief Tilburg, fotonr. 009340 (opent in een nieuw tabblad).
Bronnen
Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.
Website Notre Dame du Cénacle (opent in een nieuw tabblad).
Website Stichting Het Cenakel (opent in een nieuw tabblad).
