Mijn moeder, Laurina Barbara Wilhelmina Mentink, roepnaam Laura, werd in 1926 in Eindhoven geboren als dochter van Adrianus Hendrikus Mentink en Barbara Carolina Sanders. Mijn grootouders runden op dat moment Hotel-Café-Restaurant De Bijenkorf op de Markt in Eindhoven, totdat de zonen van mijn oma’s pleegvader Hendrikus van Diessen rijp waren om die horeca voort te zetten.
Het ging erg goed met De Bijenkorf, vooral door hard werken. De tijd die mijn grootouders voor de zaak nodig hadden, konden zij echter niet aan de opvoeding van hun kinderen besteden en daarom werd besloten drie van de vier onder te brengen in een pensionaat.
Mijn moeder en haar oudere zus Corry gingen naar het meisjespensionaat St. Ursula in Weert, waar beter gesitueerde kinderen of die van betere komaf ondergebracht werden. Onderwijs en opvoeding met tucht, orde, discipline en regelmaat onder de hoede van de Ursulinen. Maar natuurlijk ook met liefde, hoewel mijn moeder destijds als vijfjarige dat laatste niet gelijk herkende bij die nonnen. Tot en met haar twaalfde zou ze daar “gevormd” worden, totdat mijn grootouders een oplossing vonden om haar weer permanent thuis te hebben.
Dit alles dus tussen 1931 en 1938, een periode waarin ook een en ander in Europa veranderde, zoals de opkomst van het Nazisme. Ook de Nederlandse maatschappij werd daardoor geraakt. Een van de minst bekende plaatsen waar dat gebeurde, was het pensionaat St. Ursula. Vanaf 1933 kregen de nonnen in toenemende frequentie (onaangekondigd) herenbezoek. Mannen in lange, bruin leren jas, met hoge zwart leren laarzen en leren hoed. Ze liepen straf, keken streng met priemende ogen, praatten luid en indringend tegen de nonnen en verdwenen weer even rap als ze gekomen waren.
Een van mijn moeders meest geliefde activiteiten waren wandelingen en picnicken op de heide. Alle meisjes in een rij, hand in hand met zus Corry, luidkeels liedjes zingend eropuit. Prachtige herinneringen voor haar. Met Kerst, Pasen, Pinksteren, en ’s zomers mocht ze thuis logeren: eindelijk weer eens wakker worden in je eigen bedje en met je pappa, mamma, broer en zusjes ontbijten. Daarna lekker spelen in de tuin, want pappa en mamma doen toch even een middagdutje. Dat was ook hét moment om haar liedjes eens ten gehore te brengen. En daar klonk de hele top-tien van Adolf Hitlers meest gevierde nazistische en fascistische liedjes uit haar onschuldige mondje! Zoals bijvoorbeeld het
Die Fahne hoch! Die Reihen fest geschlossen!
SA marschiert mit ruhig festem Schritt…
Mijn moeder herinnert zich alleen nog maar de geschrokken en verbaasde blik van haar pappa in een lange onderbroek, heftig nee schuddend, een vinger op z’n mond en wijzend naar de buren! Het laat zich raden dat mijn opa een hartig woordje met de Mère van de communiteit heeft gesproken. Waarschijnlijk heeft dit het verblijf van mijn moeder in het pensionaat beperkt en de thuiskomst bespoedigd.
De nonnekes zullen dit soort liedjes vast niet uit idealisme in de naïeve kopjes hebben gepompt, maar eerder uit angst voor de toenmalige boze oosterbuur. De Ursulinen hadden al eens eerder voor geweld vanuit Duitsland moeten zwichten. Hoewel de teksten van deze liedjes in mijn moeders geheugen gegrift stonden, heeft ze ze nóóit meer gezongen…
Foto lezende zusters: Erfgoedcentrum voor Nederlands Kloosterleven, fotonr. 175278 (opent in een nieuw tabblad).
