De boerderij van de familie Van der Voort staat midden op de dag 4 juni 1942 om half vier in lichterlaaie. Het gebouw was niet meer te redden.
Brand!
Het was in de oorlog en heel Helvoirt leefde mee! Er moest snel iets geregeld worden voor de familie om de nacht door te brengen. “Pastoor van Teeffelen had geregeld dat we een blokhut op Huize Sparrendaal konden krijgen die direct opgehaald werd en een aannemer kwam met een schaftkeet aanzetten die er ook bij geplaatst werd,” vertelt Jan van der Voort, “Hier konden net twee bedden in staan, ik sliep in een bed bij opa en tante Anna sliep bij oma. De rest van het gezin sliep met vijf personen bij Leermakers tegenover ons in de stal met flink wat stro op de grond, het was er behelpen maar het moest!”
Nieuwe boerderij
Van alle kanten werd hulp aangeboden en toen het bekend was dat de boerderij geheel verloren was diende zich architect Hansen aan die in het Hoekje woonde bij de protestante kerk, om een tekening te maken en een vergunning aan te vragen. De buurt en de Jonge Boerenstand sloopten het oude huis en de stenen die nog heel waren werden afgebikt en opgetast. Het duurde niet lang of de vergunning werd verleend en kon er met de bouw begonnen worden. “Een geluk hadden we, dat er gebouwd mocht worden achter ons afgebrande huis en daarom kwam de nieuwe woning een beetje verder van de weg af te staan. Het was oorlog en aan bouwmateriaal was moeilijk te komen, daarom moest met veel tweedehands materiaal gebouwd worden.
Van de gemeente mochten we enkele mastbomen omzagen die de voorwerker van de gemeente, Janus Vugts, aanwees na een voorstel van Frans en Dré Schoonus die de lengte bepaalden.
Na ontdaan te zijn van de bast (blekken) kon het hout verwerkt worden. Ik (Jan) als 12-jarige ging met ons oud paard, wat in 1915 al geboren was, de bomen uit het bos trekken. Het was geen groot paard, de grootte lag tussen een Belgische en een hit . De meeste paarden waren door de Duitsers gevorderd, maar omdat de onze een klein paard was en heel oud, mochten we hem houden. Daar hadden we geluk bij! IJsselsteentjes konden we kopen bij Pieter Witlox in Udenhout voor 15 gulden per duizend. Deze werden door de Jonge Boerenstand met paard en wagen gehaald. Deze stenen waren afkomstig van een molen in Udenhout die door Pieter Witlox gesloopt werd. Verschillende maten deuren kwamen van het patronaatsgebouw, ook uit Udenhout, en deze werden op maat gemaakt door de gebroeders Schoonus uit de Helvoirtsestraat. De vier nieuwe deuren die we nog nodig hadden werden op maat geleverd. De balklaag kwam van Van Ingen uit Vlijmen en de dakpannen van de Firma Ras uit Den Bosch, evenals de tegels voor de vloer en de keuken in wit en geel. Dit alles werden geruild tegen koren en boter. Geld had geen waarde, dat kon men niet opeten.
Aannemer Gebroeders de Rooy en Schoonus waren blij dat ze deze woning mochten zetten, er was weinig werk. Ze rekenden maar een Gulden per dag per persoon, zo blij als ze waren! Niet te geloven!
Jan en Flip Melis, die later naar Australië geëmigreerd zijn, en Willem en Marinus en Frans en Dré Schoonus metselden en timmerden. En Adriaan Verbeek, van Peer Verbeek, hadden ze als opperman.
Het huis was verzekerd bij de Onderlinge Verzekering en deze keerde 4500 gulden uit; omdat het toen nog maar sporadisch brandde in Helvoirt werd het volle pond uitgekeerd.
De aannemer met zijn personeel had heel hard gewerkt en op 30 september 1942 konden we ons huis betrekken. Maar het was er nog wel vochtig binnen. Half oktober gingen de koeien naar binnen en die moesten op een verse vloer die er als laatste in was in gelegd. Daar hadden onze koeien veel problemen mee, ze wilden amper gaan liggen. Met een laag stro op de vloer ging het. Maar het was wel wennen en koud voor ze!
Op 24 november 1942 was er een nationale biddag, waarbij in onze kerk veel parochianen zaten en tijdens deze dienst werden in canongebeden benadrukt: ˮGeef vrede in deze dagen.ʺ
Schaarste
Verder bleef het vrij rustig met de oorlog in Helvoirt. Dat was in Vught wel anders: in 1943 werd het Konzentrationslager Herzogenbusch gebouwd! Daarom kwamen ze om onze gierkist op te eisen, maar ze zagen dat deze teveel geleden had met onze brand.
Maar alles ging wel op de bon. Ieder kreeg een stamkaart, daarmee hadden we recht op bonkaarten voor brood, vlees en suiker en tabak. Deze producten werden al heel snel schaars, vooral de artikelen die van over zee kwamen. Daarom moesten we het algauw doen met surrogaatkoffie en Santé tabletjes om thee van te maken. En op school kregen we ook al snel vitaminetabletjes, elke dag een per kind; deze waren verpakt in doosjes van 1000 stuks.”
Na de oorlog trouwde Jan van der Voort met Cor van de Loo en zij kregen kinderen. Zoon Frans woont nu in het huis omdat vader en moeder beide gestorven zijn.
Haastige spoed is zelden goed! Omdat er snel gebouwd moest worden en ze de groene mastbomen van de gemeente hadden verwerkt in de kap van het huis, moest de gehele kap in 1977 vernieuwd worden, omdat de boktor een gedeelte van het groene masthout weggevreten had. Dit was weer een grote kostenpost!
Bron: Jan van der Voort (“Jan Voortjes”) en zoon Frans.
