Vroeger was het ‘s avonds bij ons écht donker: de petroleumlamp was thuis onze bijverlichting, de enige straatverlichting in de buurt brandde niet. Dat was een houten stroompaal van het buurtschap Maasstraat die aan de weg stond en waaraan een armatuur was bevestigd. Maar de lamp was stuk en de gemeente liet het daarbij.
 | Als leidraad om toch een beetje de weg te kunnen vinden in het donker, had mijn broer de betonkoppen, die de weg markeerden naar het spoor, wit gekalkt. ‘s Avonds namen we voor familiebezoek de olielamp mee, gevuld met bromolie of petroleum, dat was onze verlichting. Daarbij beschikten we thuis wel over een zaklamp, het kniplichtje, met een dure Witte-Katbatterij. In de zomer schroefden we het glas eraf om het te gebruiken als brandglas, om Gaatjes te Branden. |
Voor de oorlog startte Philips met de productie van de Knijpkat, een zaklantaarn zonder batterijen, waarin een handdynamo de stroom leverde door er in te knijpen. In 1942 kwam er een Knijpkat voor de dames, “Bi-jou” genaamd: slanker, lichter en metaalkleurig.
Ze werden zelfs genummerd, de afgebeelde heeft nr. 115007. De nieuwe lantaarn kwam verpakt in een blauw kartonnen doosje, voorzien van de naam en het beeldmerk van Philips.
De hier afgebeelde groene Knijpkat uit 1943, werd gemaakt door het geheten Philips Kommando in het concentratiekamp te Vught. Bij gebruik produceren deze dynamo’s een jankend geluid dat doet denken aan een geknepen kat, te vergelijken met de huidige accuboormachine. De Knijpkat was voor thuis een beetje te luxe.
De Vlaamse troubadour Miel Cools zong het nummer: “Boer Bavo, hij kneep de katjes in het donker”, maar dat heeft niets te maken met de genoemde Knijpkat...