De oud-rechterlijke aktes van de gemeente Lithoijen van rond 1800 bieden een inkijk in een kleine gemeenschap van bewoners aan de rivier de Maas onder de vleugels van de stad ’s-Hertogenbosch, de vrijheid Oss en het graafschap Megen. Voor deze notitie heb ik aktes geselecteerd die een bijzonder relaas beschrijven, een bijzonder feit belichten of juist het alledaagse weergeven. Het leert ons dat, de essentie van “samen leven” in zo’n gemeenschap door de eeuwen heen niet is veranderd. In dit deel: ruzie over een plakkaat.
Peter Liefkens, 38 jaar oud, en Herman Fredrik van Teeffelen leggen op verzoek van de schout van Groot-Lith, F. van de Borghe, een verklaring af onder ede. Op zondag 26 juli 1807 was de secretaris van Lithoijen, Willem Croes, druk in de weer met een plakkaat dat hij wilde ophangen aan het raam van het raadhuis. Het betrof zogeheten noodschouwingen van de tuinen gelegen binnen de gemeente Lithoijen.
Beneden dat raam stond Peter Cornelis Coppelaars. De twee getuigen Liefkens en Van Teeffelen hoorden dat Peter Coppelaars de secretaris stoorde in zijn werkzaamheden. Coppelaars voegde hem toe dat zijn tuin geen schouwing behoefde en dat er niets aan markeerde. Hij hield niet op degelijke woorden en verwensingen te richten tot de secretaris.
Aansluitend aan hun verklaring legt ook Willem Croes zelf een verklaring af. Terwijl hij druk bezig was met aanbrengen van een plakkaat op het raam van het raadhuis stonden beneden het raam reeds enige mensen het plakkaat te lezen. Toen kwam Peter Cornelis Coppelaars voorbij. Hij begon vervelende opmerkingen te maken over de schouwing met woorden als “de tuinen van mijn moeder en van mezelf behoeven geen schouwing”.
Croes riep Coppelaars vanuit het raam toe zijn grote mond te houden en hem gerust zijn werk te laten doen. Als hij dan toch wat te zeggen had, dan moest hij maar naar de schout gaan en een proces aanspannen. Maar Peter Coppelaars hield zijn mond niet en bleef zijn opruiende taal slaken. Daardoor is dit voorval terug te vinden in de schepenprotocol Lithoijen.
Lees verder in oud-rechterlijke aktes Lithoijen 1798-1803, over diefstal
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.