In de T(h)eresiakerk op de Strijpse Heuvel stond een enorme kerststal vóór het Sint Jozeph-altaar links ten opzicht van het hoogaltaar. De beelden daarin waren bijna even groot als de echte mensen plachten te ontwikkelen naar uiterlijke (meest volwassen) gestalte.
Uiteraard was er onder de acolieten destijds een zekere competitie tijdens de nachtmis wie uitverkoren was het gipsen Jezus-kindje (uiteraard als zuigeling uitgevoerd) in de kribbe te leggen. Dat was meestal de boomlange Theo die zonder de composities te verstoren die de koster, Kiske Loeffen had aangebracht, ook met een rode zee van kerststerren in de stal zelf, het wicht en één forse beweging in de kribbe kon leggen.
Een jongenssopraan, luisterend naar een naam die zonder meer van nature al iets kerstbel-achtigs had, zong dan vanaf het hoogkoor lyrisch “Hoe leidt dit kindeke hier in de kou/ Ziet eens hoe alle zijn ledekens beven/ Ziet eens hoe dat het weent en krijt van rouw/ Na, na, na, na, na, na, Kindeken teer/ Ei, zwijgt toch stil, sus, sus, en krijt niet meer/ Sa, ras dan, herderkens, komt naar de stal/ Speelt een zoet liedeken voor dit teer lammeken/ Mij dunkt dat het nu wel haast slapen zal/ Na, na, na, na, na, na, Kindeken teer/ Ei, zwijgt toch stil, sus, sus, en krijt niet meer/ En gij, o engeltjes, komt hier ook bij/ Zingt een motetteken voor uwen Koning/ Wilt Hem vermaken door uw melodij/ Na, na, na, na, na, na, Kindeken teer/ Ei, zwijgt toch stil, sus, sus, en krijt niet meer.”
Het mannenkoor, de bassen deze keer vrij baan gevend, bromde daarbij voortdurend dat na/na/na ondersteunend met veel vibrato en uithalen zodat de spontane waterlanders opdrongen. Beluister het hier. Geweldig was dat. De drie koningen waren er ook met hun obligate kameel die eigenwijs bedenkelijk voor zich stond uit te kijken, uiteraard op gevoelige afstand van de Goddelijke Zaligmaker die al volautomatisch verwarmd werd via schapen, os en ezel die snuivend tussen Maria en Jozeph instonden. Die kameel was dus ontzettend groot.
Veel opzien baarde ook de zwarte koning met zijn grote rode mond en zijn glanzend oogwit die namens Afrika ook wat representatiegeschenken aan de Schepper van het Al kwam aanreiken. Het was nooit duidelijk of hij nu gespecialiseerd was in de mirre of in de wierook, maar dat het allemaal dúúr was en prijkelijk, dat stond als een paal boven water. Prachtig was het! Hij scheen Balthasar te heten, deze man en gold ook als magiër en tovenaar, al zag hij daarvoor er wel erg plechtstatig uit. In het licht van de recentelijke uitfasering van Zwarte Piet geeft het overigens wel te denken hoe de toekomst van deze specifieke representant eruitziet.
Op de 28e was het daarna Onnozele Kinderen waarbij de Strijpse kinderscharen langs de deuren kwamen met hun lampionnen en hun dreinende zangen. Net als bij Sint-Maarten, gingen bij dit feest de kinderen de straat op om te bedelen om snoep en geld. Kenmerkend is dat de kinderen verkleed als volwassenen langs de deuren gingen om hun lied te zingen.
Dit bedelen om snoep en geld gaat terug op het kinderbisschopsspel. Hierbij werd tijdens de vespers onder het Magnificat onder de scholieren van de parochieschool een kinderbisschop gekozen. Deze jongen trad dan enkele dagen in klooster- of kapittelkerk als bisschop op. Dat gebeurde soms in de kapel van het Theresiapension voor minvermogende ouden van dagen. Met een groep kinderen als aanhang ging dit bisschopje bij hoogstaande personen van kerk, parochie en publiek bestuur eten. Het kreeg daar ook kleine geschenken om naar eigen verdeelsleutel te distribueren. Houden mocht het bisschopje dat niet.
Ook verkleedpartijen hoorden bij het feest en er werden geschenken gegeven aan de koorknapen. In veel gezinnen mocht het jongste kind op Onnozele Kinderen kiezen wat er die dag gegeten wordt. Maar bij ons thuis ging dat niet door. Wij waren import uit de randstad en hadden geen begrip voor deze subtiliteiten, al was ik graag even bisschopje geweest. Zo was ik wel. Door intriges ben ik heel even Prins Carnaval geweest namens de Rooms Katholieke Welpenhorde Sint Sebastiaan, maar dat dat geen succes was, dat voelde u al aankomen. Deze kersttijd stond bol van dit soort ceremonies in dat dierbaar Brabant. Volkomen onbegrijpelijk, vooral de herdenking van de kindermoord te Bethlehem, maar spannend, want je deed helemaal mee als slachtoffer of als dader. Dat maakte niet uit. Dat was eervol. Daarin zit iets moois.
De tekst van dit artikel is gepubliceerd onder een CC BY-SA 4.0-licentie. Voor de illustraties geldt de licentie die in het bijschrift is vermeld.
