Internaten - interviewcollectie

De interviewcollectie  

Deze interviewcollectie bestaat uit twee onderdelen. Ten eerste de opnames van twaalf van de interviews die Mick van Gerwen in 2020 telefonisch aflegde. Dit deed hij om korte verhalen te schrijven over de ervaring van voormalige bewoners van Brabantse katholieke internaten (vaak ook kostscholen genoemd, hoewel de termen niet inwisselbaar zijn; immers een kostschool is een school met internaat, maar niet aan ieder internaat was een (kost)school verbonden). De geïnterviewde voormalige 'internen' vertellen hun verhaal en beantwoorden vragen over hun verblijf. Ten tweede bevinden zich in de internatencollectie de interviews die Jetze Boon en Rosa Raeijmaekers in 2025 aflegden. Deze interviews zijn over het algemeen wat langer en gestructureerd aan de hand van steeds dezelfde vragenlijst, met vragen over bijvoorbeeld de aankomst op het internaat, de tijd op het internaat, de terugkeer thuis en de manier waarop de geïnterviewde terugkijkt naar deze periode in hun leven. 

Van de interviews is een overzicht gemaakt waar elk interview wordt ingeleid. Daar kun je per persoon ook de directe link vinden naar de audiobestanden en transcripties in ons digitale depot.

Overzicht interviews internaten

De volledige collectie meteen bekijken in ons digitale depot? 

Audio en transcripties interviews internaten (opent in een nieuw tabblad)

Katholieke internaten: een impactvol fenomeen 

Het bestaan van de interviewcollectie en de RK internaten-pagina (opent in een nieuw tabblad) toont het eigenlijk al aan, maar de grootschaligheid en de maatschappelijke invloed van de vele katholieke internaten in Brabant mogen niet onderschat worden. De interviewcollectie beslaat de jaren 1930 tot 1980, maar ook in de jaren daarvóór én daarna is het fenomeen op vele levens van invloed geweest. Zo speelde de stichting van dergelijke katholieke onderwijs- en opvoedingsinstellingen een grote rol in de katholieke emancipatie in de negentiende en vroege twintigste eeuw. Tegenwoordig worden er nog jaarlijks reünies georganiseerd en is de internaattijd voor veel ex-leerlingen nog altijd op een of andere manier verweven met hun identiteit en dagelijks leven. Zelfs meer dan een halve eeuw later.

Internaatervaringen en hun veelzijdigheid 

Dit wil absoluut niet zeggen dat de ervaring voor iedere oud-internaatbewoner hetzelfde was. Nee, alleen al de vele verschillende termen voor het fenomeen suggereren anders. De een zat op een pensionaat, de ander spreekt van een kostschool en weer een ander zat op een juvenaat of seminarie (voor jongens die priester wilden worden). Ook kon per orde en congregatie verschillen, hoe het leven op het internaat er voor een 'interne' uitzag. Ontwikkelingen in de periode waarin iemand ergens intern woonde, waren eveneens bepalend. Verwoestingen tijdens de Tweede Wereldoorlog en de schaarste aan lesruimtes en wc-papier in de jaren van de wederopbouw kunnen tekenend zijn geweest. Denk ook aan de afronding van het Tweede Vaticaans Concilie in 1965 of de komst van de Mammoetwet in 1968; ontwikkelingen die van directe invloed waren op de gang van zaken op katholieke onderwijs- en opvoedingsinstituten waaronder de internaten.

Bovenal erg persoonlijk 

Toch zegt ook dat lang niet alles. De reden waarom iemand naar een internaat ging, speelde een misschien wel even belangrijke rol in het tot stand komen van de manier waarop deze tijd ervaren werd. De roeping heeft de revue al even gepasseerd, maar het naar een internaat gaan kon evenveel, of meer redenen zelfs, hebben dan er soorten internaten waren. Van uithuisplaatsing tot het te ver moeten fietsen om naar school te gaan, iedere leerling had en heeft een eigen achtergrondverhaal. Eenmaal op het internaat kon het gedrag van een enkele zuster, broeder of lekenonderwijzer allesbepalend zijn in het dagelijks leven op het internaat én het leven daarna.

Aanvragen

De interviews en bijbehorende transcripten zijn op te vragen via ons digitale depot (opent in een nieuw tabblad).

Een collectie om te laten groeien 

Er blijft altijd ruimte voor aanvulling, nuance of een geheel nieuw verhaal. Ben of ken je iemand met een geschikt verhaal? Kijk op de pagina over oral history voor meer informatie of deel je verhaal via de verhalenpagina!