Over Oral History - Mondelinge Geschiedenis
Historici zijn zich vanaf de jaren vijftig en zestig in toenemende mate gaan bezighouden met ‘oral history’, ofwel ‘mondelinge geschiedenis’. Deze vorm van geschiedschrijving stelt het duurzaam vastleggen en toegankelijk maken van persoonlijke verhalen centraal - denk aan het opnemen, transcriberen en archiveren van interviews.
Ontbrekende stemmen aan het woord
Van lang niet alles wat zich in het verleden heeft afgespeeld, zijn geschreven bronnen opgemaakt, laat staan overgeleverd. Bronnen die wél zijn overgeleverd, zijn vaak gekleurd en niet altijd volledig. Dit wil zeggen dat de intentie van de maker bepalend is voor de inhoud van de bron, maar ook dat bepaalde groepen in de samenleving geheel niet aan het woord komen.
Het besef dat complete en objectieve historische kennis hiermee eigenlijk niet bestaat, biedt de mogelijkheid om bestaande kennis aan te vullen met historische informatie op basis van herinneringen van hen die desbetreffende geschiedenis hebben meegemaakt. ‘Oral History’, ofwel ‘Mondelinge Geschiedenis’, is een belangrijke en bruikbare methode om deze vorm van geschiedschrijving mogelijk te maken. Het stellen van vragen die het geheugen prikkelen en het zijn van een luisterend oor, bieden de mogelijkheid hetgeen dat anders verloren zou zijn gegaan via audio opnames en letterlijke transcripten voor de toekomst te bewaren. Bovendien stelt oral history in staat om af te wijken van pure feitenkennis en juist persoonlijke gevoelens of ervaringen centraal te stellen.
Het persoonlijke en dagelijks leven vaak centraal
voor haar interview
De focus op ervaringen, gevoelens en het persoonlijke in het algemeen, maken het mogelijk een beeld te schetsen van het dagelijks leven in vervlogen tijden. De oralhistoryinterviews in de collectie van het BHIC kunnen hier aan bijdragen. De interviews bieden bijvoorbeeld inzicht in het leven van kostschoolleerlingen op de vele katholieke internaten die Brabant ooit telde of in de dagelijkse gebeurtenissen in het gijzelaarskamp in St. Michielsgestel tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door het alledaagse centraal te stellen, blijven ook op het oog minder grote historische gebeurtenissen via de oral history-collectie bewaard voor de toekomst. Oral history maakt het daarnaast mogelijk om onderlinge relaties tussen bepaalde historisch relevante personen te begrijpen of om de persoon en het leven achter gedachtegoed uit het verleden te leren kennen. De collectie over de fascistiche bewegingen Zwart- en Nationaal Front is van dat laatste een goed voorbeeld.
Naast kennis over de tijd zelf, bieden de opnames eveneens een mogelijkheid om meer te weten te komen over de manier waarop het verleden herinnerd wordt. Eenzelfde internaat kan door de één als geweldige plek ervaren zijn, terwijl de ander er juist een verschrikkelijke tijd heeft gehad. Het onderstreept hoe bepalend persoonlijke ervaringen zijn in de manier waarop grote en kleine gebeurtenissen in het verleden worden onthouden en doorgegeven aan toekomstige generaties.
Bekijk alle Oral History-collecties van het BHIC
Herinneringen zijn geen feiten
Dat oral history voor historisch onderzoek zo zijn voordelen kent, betekent niet dat het gebruik ervan onomstreden is. Het is daarom ook belangrijk om te beseffen dat oral history, zoals eigenlijk elk verteld verhaal en elke historische bron, geen puur historische feiten oplevert. Dat is geen beperking, maar juist een mogelijkheid. Zo is mondelinge geschiedenis een kans om te leren hoe de geschiedenis is ervaren door zij die het hebben meegemaakt én laat het zien hoe deze geschiedenis herinnerd wordt.
Aan de slag met interviewen?
Wil je zelf aan de slag met oral history, lees dan onze tips en tricks!
Denk je dat je collectie of idee geschikt is voor het BHIC, neem dan contact met ons op.