Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Op 13 augustus 1898 beleefde Schijndel een bijzondere dag. De commissaris van de toenmalige koningin Emma, de Weledelgestrenge Heer Mr. A.E.J. Baron van Voorst tot Voorst [1894-1928] zou op die dag een routinebezoek afleggen aan ons dorp. Een prima gewoonte om zich over het wel en wee van de Brabantse dorpen te laten informeren. Om de zoveel jaren werd zo’n bezoek ingepland in zijn agenda.
Vanuit ’s-Hertogenbosch via Den Dungen en Sint-Michielgestel arriveerde hij bij de Boschweg en trok van daar uit naar het centrum. Even voor dat hij de kom van het dorp had genaderd volgde een muzikaal welkom door de harmonie en een welkomsspeech door het ‘hoofd der school’. Op het in 1791 gebouwde fraaie raadhuis ontmoette hij burgemeester Manders [1890-1919], zijn wethouders en later schoven diverse notabelen aan zoals pastoor Baekers, pastoor Van Vroonhoven, drie kapelaans, notaris Van Beverwijk en statentlid Bolsius van de bekende wasblekerij.
Daarna volgde een gesprek met het dagelijks bestuur van de gemeente. Wat er exact besproken is wordt niet helemaal duidelijk uit de rapportage van dit werkbezoek. Wat in ieder geval ter sprake kwam en ook is vastgelegd was o.a. de steenoven van de heer Van der Elst die zomer en winter doordraaide en dagelijks 25.000 stenen kon fabriceren. Een voor die tijd modern bedrijf waar alles machinaal werd aangedreven en de terreinen voorzien waren van electrisch licht. De stenen werden binnenshuis gedroogd en volgens het werkverslag zou het geheel grandioos zijn ingericht.
Vervolgens werd stilgestaan bij het vertrek van burgemeester Hulshof afkomstig van Didam die slechts een jaar burgemeester was geweest [1889-1890], die zich bepaald niet thuis voelde in Schijndel en als reden van zijn vroegtijdige aftocht werd de boodschap verspreid dat de mensen in Schijndel hem niet begrepen en hij begreep de Schijndelaren niet!
Over de Zusters van Liefde meldde het verslag het volgende: “Het liefdehuis te Schijndel is het moederhuis van de zusters. Deze hebben niet minder dan 22 huizen. Ze hebben in Schijndel een kweekschool; dit jaar presenteerden zich drie religieuzen voor de hoofdakte, die alle drie slaagden. De kweekschool wordt bezocht door ongeveer zestig religieuzen. Op deze wijze hoopt de orde op den duur in het tekort aan onderwijzeressen te voorzien”.
Ten slotte eindigt het relaas als volgt: “ Van mijn bezoek aan Schijndel nam ik een gunstige indruk mee. Administratie van de secretaris. De beslissingen van B en W volgens de hinderwet zijn niet in een register opgenomen; wel zijn de desbetreffende stukken in ééne portefeuille verzameld. Aan het personenregister ontbreekt een personenklapper. Meerdere personen of gezinnen worden, in strijd met art.8 KB 1887 no.140 op één blad geplaatst”.
Bron: BHIC - Rien Wols in ‘De commissaris van de Koningin over Schijndel’
Oorspronkelijke publicatiedatum: 23 oktober 2019 (nr. 56)
Lees hier het volledige verslag van de Commissaris van de Koningin.
