Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Zuster Wilmino die de geschiedenis van haar eigen congregatie goed kende maakte in haar dagboek een vergelijking met de zusters die bij de stichting van de congregatie in 1836 heel arm waren. Maar schreef ze, die hadden naast hun bittere armoede tenminste nog een aparte slaapkamer met een normaal bed, terwijl wij hier in dit kamp naast elkaar moesten liggen op een matje op een stenen vloer. Dat is natuurlijk niet zo erg als je gezond bent, maar tussen ons in lagen ook zieken in die kale en soms koude slaapruimte waar iedereen maar heen en weer liep en vooral voor zieke patiënten die voortdurend geholpen moeten worden was het een schrijnende situatie.
Dat we moesten eten en drinken uit geëmailleerde borden en kroesjes was nog tot daar aan toe ook al was het bepaald geen luxe maar….. de smaak leed er niet direct onder. Erger was het gebrek aan groenten, vet en suiker waardoor veel kampbewoners dikke voeten en benen kregen met pijnlijke rode vlekken. Anderen kampten met een verdroogde huid die af en toe opensprong. Zowat driekwart van het kamp had last van wormen, bij sommigen zelfs zo erg dat die beestjes uit hun mond kwamen. Diverse van onze zusters leden daar ook aan. Medicijnen waren er niet en er zat niets anders op dan er maar mee te blijven rondlopen.
Rampzalig voor hen die door al die ongemakken dag in dag uit geplaagd werden. Soms werden we er moedeloos van dat we geen hulp konden bieden en voor sommigen werd het kampleven dan ook een uitermate zware last. Je moet het zelf aan de lijve ondervonden hebben om te beseffen waarom sommige medekampbewoners er volslagen weemoedig en neerslachting onder werden. Gelukkig hadden wij als zusters elkaar, leefden intens met elkaar mee en zo hielden we elkaar letterlijk op de been! Anderen trokken zich min of meer aan ons op. Bij de pakken gaan neerzitten was immers geen optie.
Nieuwe kleren hadden we niet dus alles moest provisorisch hersteld worden. Zo trokken we van lange kousen aan de bovenkant een stuk af om daarmee versleten ondergoed te verstellen en had je ergens een knoop nodig dan sneed je die maar ergens anders van af waar er nog gemakkelijk een gemist kon worden. Oude paraplu’s werden deels gesloopt om zwart goed te kunnen herstellen. Onze habijt-schorten werden binnenste buiten, onderste boven, van voor naar achter gekeerd en na ruim drie jaren kampleven liepen we nog in het zwart of wat er op leek in andere kleurvarianten, naar gelang de stof verkleurd of verschoten was.
Maar ondanks alles bleven we positief. Armoede bevordert de saamhorigheid en werkt optimale samenwerking in de hand. De onderlinge liefde onder de kampbewoners werd verstevigd en we raakten er bedreven in van niets toch nog iets te maken. Soms hebben we ook gewoon hartelijk moeten lachen om al dat primitief gedoe!
Bron:
Dagboek van Zuster Wilmino van Roosmalen – congregatie-archief Zusters van Schijndel [A 87] inv.nr.1108. incl. tekeningen
Oorspronkelijke publicatiedatum: 11 april 2018 (nr. 21)
Illustratie via Leiden University Libraries, Digital Collections.