Van 2017 tot 2024 schreef Henk Beijers als coördinator van de historische werkgroep van de Heemkundekring Schijndel de column 'Oud Nieuws' voor DeMooiSchijndelKrant. Daarin bracht hij zijn lezers op de hoogte van bijzondere feiten uit de geschiedenis van Schijndel.
Iedereen die de vorige column heeft gelezen zal zich stilletjes hebben afgevraagd wat de betrapte dames boven het hoofd hing. Zuster Wilmino heeft niet nagelaten de straf te beschrijven en daar wordt niemand vrolijk van, maar geeft wel de sfeer aan binnen die kampen. Er moet sprake geweest zijn van een voortdurende angstcultuur die absoluut een rol gespeeld moet hebben onder de kampbewoners. De willekeur van de Jappen was immers onvoorspelbaar. Verplaats je eens in de kampbewoners incl. onze Schijndelse zusters, wat dit alles mentaal van ze gevergd heeft!
Nadat de dames voor de eerste keer betrapt waren belandden ze veertien dagen lang in een badkamer, moesten er slapen op een stenen vloer en kregen weinig te eten. Na hun volgende smokkelpoging werden ze in een hok geduwd met houten spijlen waardoor de gure bergwind op 1400 meter hoogte vrij spel had. Het lag naast een politiepost vlak bij de poort en er was noch een bed noch een toilet te bekennen. Gelukkig voor ze dat er landgenoten waren die door de spijlen voedsel en een paar dekens naar binnen wisten te smokkelen waarbij ze natuurlijk een levensgroot risico liepen. Wat voor de dames bijzonder pijnlijk geweest moet zijn, de ene had drie kinderen en de andere vier, dat hun bloedeigen kinderen langs het hok kwamen gelopen en zachtjes zeiden: “Dag mammie”. Dan breekt volgens mij je hart als je dat meemaakt.
Na hun bevrijding zou je verwachten dat ze hun smokkelaffaires zouden afzweren, maar ze waren er zo van bezeten om anderen in hun nood te helpen dat ze het er nog een keertje op waagden, maar nu viel de straf wel extreem uit. Ze werden tot hun grote spijt gearresteerd en moesten zich in een strenge ondervraging verantwoorden in het huis van de commandant. Wat er zich heeft afgespeeld zullen we nooit weten, maar de straf die ze kregen was zéér onmenselijk! Het eindresultaat was dat ze, deels ontdaan van bovenkleding, werden opgehangen aan een boom, de handen geboeid op de rug, een touw onder de armen door en vervolgens werden ze omhoog getrokken. Eenmaal op de juiste hoogte hangende kregen ze een aantal slagen met leren riemen totdat ze bont en blauw zagen en dan haalde men de toegetakelde lichamen weer naar beneden. Daarna weer terug voor drie weken naar dat winderige en koude hok. Wat voor impact moet die afstraffing op de andere kampbewoners gehad hebben?
[wordt vervolgd]
Bron:
- Kloosterarchief van de Zusters van Liefde [Fotoalbum van de kloosters van de congregatie samengesteld door zuster Fidelia de Bie [2005].
- Dagboek van Zuster Wilmino van Roosmalen – congregatie-archief Zusters van Schijndel [A 87] inv.nr.1108 thans berustend in het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven te Sint Agatha in het complex van de Kruisheren.
- Wikipedia : trefwoord Jappenkampen
- Inmiddels is nog een ander dagboek teruggevonden nl. dat van zuster Clasine Minkels maar ik heb besloten dat van Zuster Wilmino aan te houden voor de toekomstige afleveringen.
Oorspronkelijke publicatiedatum: 5 december 2017 (nr. 15)
Illustratie via Leiden University Libraries, Digital Collections.