Direct naar de inhoud

Let op! Dit is de beta website van BHIC. Reacties die je hier achterlaat, gaan verloren na officiële livegang.

Terug naar overzichtOverzicht
Oorlogsslachtoffers in 's-Hertogenbosch: Wimpie Tijink

Oorlogsslachtoffers in 's-Hertogenbosch: Wimpie Tijink

Hans van Bavel, Pieter van der Schoot

20 april 2022

Bijgewerkt op 8 januari 2025

Wilhelmus Johannes Maria Tijink (koosnaam Wimpie) was het jongste van de vier kinderen in het gezin van Hendrik Tijink en Johanna Catharina Krom. Op zondag 22 oktober 1944 waren vader en de drie oudste kinderen tegen het middaguur even niet thuis. Geweldig lawaai van aanstormende bommenwerpers maakte moeder ongerust en zij dook met Wimpie onder de trap naar de bovenverdieping.

Even later sloeg een deel van een neerstortend vliegtuig in de gevel van het huis. Moeder raakte zwaar gewond. Vermoedelijk door de kracht van de explosie overleed Wimpie in haar armen. Hij was het jongste slachtoffer van de ‘Abeelenstraat-ramp’ van die dag.

Het gezin Tijink op de Graafseweg

Hendrik Tijink (geboren 1899 te Almelo) en Johanna Krom (geboren 1909 te Schoten/Haarlem) trouwden op 23 april 1930 in Rotterdam. Het stel kwam in ’s‑Hertogenbosch te wonen, waar hun 4 kinderen geboren werden. Vanaf Graafseweg 151 verhuisden ze op 11 augustus 1936 naar de wat ruimere bovenwoning met nummer 153. In april 1944 werd hun vierde kind ‘Wimpie’ geboren.

Op 22 oktober 1944 was moeder Johanna samen met hem in huis. Vader Hendrik en de drie oudere kinderen Corrie (geb. 1930), Henk (geb. 1935) en Lidy (geb. 1937) waren niet thuis.

Wimpie overlijdt op 22 oktober 1944 om 12.00u

Tegen 12.00 u schrok moeder zo erg van het vliegtuiglawaai buiten dat ze Wimpie in haar armen nam en onder de trap naar de zolderverdieping van het huis dook. Even later kwam een gigantische klap: de vleugels met daarin gevulde brandstoftanks van een geëxplodeerde geallieerde bommenwerper vlogen te pletter tegen de gevels van Graafseweg 143-157. Het onmiddellijke gevolg was een grootschalige destructie en moeder Johanna kreeg een zware balk tegen haar hoofd. Door kordaat optreden van een bewoner aan de andere kant van de Graafseweg (timmerman Le Blanc van Graafseweg 138) konden moeder en kind tijdig uit de puinhopen van de woning worden gehaald voordat alles vernietigend vuur de woningen 143-157 volledig in de as legde. Het kind was in haar armen gestorven zonder een kik gegeven te hebben.

Oktober 1944 - de door brand verwoeste woningen Graafseweg 143-157. Het deels behouden pand links draagt de nummers 159-161 (Foto: Mej. Horsten. Bron: beeldbank Erfgoed ’s-Hertogenbosch nr. 0018024)
Oktober 1944 - de door brand verwoeste woningen Graafseweg 143-157. Het deels behouden pand links draagt de nummers 159-161 (Foto: Mej. Horsten. Bron: beeldbank Erfgoed ’s-Hertogenbosch nr. 0018024 (opent in een nieuw tabblad))

In de middag bracht vader zijn echtgenote en het dode kind naar het Groot Ziekengasthuis. Moeder bleek een schedelbasisfractuur te hebben opgelopen en werd naar een verpleegafdeling gebracht. Wimpie was dood. Aan de buitenzijde van zijn lichaam was niets van toegebrachte schade te zien. Later vertelden de dokters van het GZG dat Wimpie overleden moet zijn door de schok van de explosie waardoor het huis was verwoest: zijn longen hadden deze schok niet kunnen verdragen.

Aangeven van het overlijden en begrafenis

Pas op 26 november 1944 maakte vader Hendrik Tijink bij de gemeentelijke administratie melding van het overlijden van zijn jongste kind.

De overlijdensakte van Wilhelmus Johannes Maria Tijink van 27 november 1944
De overlijdensakte van Wilhelmus Johannes Maria Tijink van 27 november 1944

Naar later gebleken is werd Wimpie net als veel andere slachtoffers van de bevrijdingsweek van de stad in de tuin van het GZG ‘provisorisch’ begraven. Broer Henk (nu woonachtig in Antwerpen) weet niet of zijn ouders ooit navraag hebben gedaan naar wat met de stoffelijke resten van Wimpie verder is gebeurd. Uit het register van de begraafplaats Orthen blijkt dat Wimpie daar op 6 juli 1946 is begraven, in dezelfde dagen als een hele verdere groep burgerslachtoffers van de strijd gedurende de bevrijdingsweek van 22 tot 27 oktober 1944.

Het begraafregister van Orthen van 6 juli 1946 (nr 301: W.J.M. Tijink)
Het begraafregister van Orthen van 6 juli 1946 (nr 301: W.J.M. Tijink)

Henk weet welhaast zeker dat zijn ouders nooit weet hebben gehad van deze begrafenis. Er werd trouwens thuis nooit meer over Wimpie gesproken.

Wat daarna zoal gebeurde

De familie heeft geen ‘harde herinneringen’ aan Wimpie in de vorm van foto’s, prentjes of iets dergelijks: de verwoesting van de woning door het neerstortende vliegtuig gevolgd door een allesvernietigende brand deed alles van en in de woning verloren gaan. De woorden van dit verhaal zijn het enige dat herinnert aan Wimpie Tijink met zijn al op de leeftijd van bijna 6 maanden door oorlogsgeweld afgebroken leven.

In onmiddellijk gevolg op de verwoesting van hun woning vond de vader met zijn kinderen een veilig onderkomen in de kelders van V&D in het centrum van de stad. Na de bevrijding werd hij met zijn kinderen liefderijk opgenomen in het gezin van H. Welman (Citadellaan 119). Op 20 december kon hij de vrijgekomen woning Graafseweg 171 betrekken die hem van gemeentewege was toegewezen. In die ‘nieuwe woning’ kon ook de moeder vanuit het GZG naar huis komen voor het laatste traject van haar revalidatie.

De verwoeste woningen Graafseweg 143-157 werden pas in 1953 herbouwd en weer in gebruik genomen. Bij de herbouw kwamen winkels in de plaats van de 4 benedenwoningen. De aanblik van de herbouwde panden was zeer verschillend van die van de overige panden aan de Graafseweg – een blijvende herinnering aan de ramp die dit ensemble van 4 dubbele woningen op 22 oktober 1944 had getroffen.

Op de plaats van de 8 verwoeste woningen werden in 1953 winkelpanden en bovenwoningen gebouwd die in stijl sterk verschilden van de behouden gebleven rest van de bebouwing langs de Graafseweg
Op de plaats van de 8 verwoeste woningen werden in 1953 winkelpanden en bovenwoningen gebouwd die in stijl sterk verschilden van de behouden gebleven rest van de bebouwing langs de Graafseweg

Reacties

Reacties laden…

Gerelateerde verhalen

VerhaalOorlogsslachtoffers in 's-Hertogenbosch: Adriana van Heijnsbergen-van Helvoort, haar ouders en kinderenAdriana werd geboren op 6 maart 1905 en groeide op in Berlicum in het gezin van Ruthgerus van Helvoort en Johanna van den Boogaard. In het gezin waren verder nog een broer (Piet) en een zus (Nellie).VerhaalOorlogsslachtoffers in 's-Hertogenbosch: Andreas van Galen en zijn gezinAndreas van Galen werd in 1889 geboren in een Rosmalens arbeidersgezin, als vierde in een gezin waarbinnen tussen 1885 en 1897 negen kinderen geboren werden. In 1919 kreeg hij een dienstbetrekking bij de afdeling Gemeentewerken van ’s-Hertogenbosch. Zijn functie werd ‘handlanger’ genoemd en hij begon als stratenmaker.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Gerard de GraafGerard de Graaf (geb. 22-01-1929) was het zevende kind in het gezin van architect Hendrikus Martinus (roepnaam: Hein) de Graaf en Gerarda de Rijk. In 1944 volgde hij voor het tweede jaar onderwijs in de School voor Technisch Onderwijs aan het toenmalige Duhamelplein (nu: Kapelaan Koopmansplein). Het gezin woonde sinds 1933 in Seringenstraat 2. Gerard overleed op 22 oktober 1944 aan verwondingen door een granaatscherf toen hij rondliep op de rampplaats van de Abeelenstraat.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Helena de BoerDit verhaal is in het voorjaar van 2021 opgetekend uit de mond van Lenie's zus Riek van Esch-de Boer.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Wilhelmus Joannes SalfischbergerWilhelmus Salfischberger is in de oorlog een van de door de overheid bezoldigde vrijwilligers / medewerker van de Bossche Luchtbeschermings Dienst. Op 22 oktober 1944 wordt hij ‘opgetrommeld’ om te gaan helpen in de Abeelenstraat: daar hebben bommen uit een geëxplodeerde geallieerde bommenwerper dood en verderf gezaaid.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: schoenmaker Gerard van KempenGerardus Johannes (roepnaam Gerard) van Kempen werd op 30 mei 1913 in Kaatsheuvel (gemeente Loon op Zand) als tweede kind geboren in het gezin van schoenmaker Lambertus Johannes van Kempen en Maria Josephina Coret. Hun huwelijk was in ‘s-Hertogenbosch op 13 mei 1911. Het gezin verhuisde op 17 augustus 1914 naar Graafseweg 85 in ’s Hertogenbosch. Vader Lambertus overleed al vroeg op 49- jarige leeftijd op 26 juni 1924.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Marietje van WamelMaria Henrica Gerarda (roepnaam Marietje) van Wamel werd op 4 januari 1940 geboren als het derde kind van Marinus (roepnaam Mari) van Wamel en Clara (roepnaam Claar) van Kempen. Het stel was op 15 juni 1936 in ’s-Hertogenbosch getrouwd. Na hun huwelijk kwamen ze na een korte periode op het Eikendonkplein te wonen op het adres Zuidoosterfront 46 in de Graafsebuurt.VerhaalOorlogsslachtoffers in ‘s-Hertogenbosch: Gerardus J.F. van BavelGerardus Jacobus Franciscus van Bavel werd op 28 augustus 1906 in Waalwijk geboren als eerste kind van Franciscus Gabriël van Bavel en Johanna Henrica Kuppens. Al meteen na 6 jaren lagere school begon zijn werkzame leven. In de tijd waarin dit verhaal speelt werkte hij bij de Zuid Nederlandse Drukkerij (ZND) aan de Sint Jorisstraat 37 in ’s-Hertogenbosch.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Toos Verstappen-HesseToos Hesse werd op 15 december 1913 geboren in het gezin van Richard Hesse en Wilhelmina Fijnaut in ‘s-Hertogenbosch. Vader was schoenmaker en werkte bij Van Haren. Het gezin kwam in het begin van de jaren dertig in de toen nieuwe buurt ’t Vinkenkampke in de Graafsewijk wonen op het adres Abeelenstraat 7.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Enrico MarcolinaEnrico Marcolina werd in 1922 geboren als het vijfde kind in het huwelijk van de Italiaan Vicenzo Marcolina en de Bossche Louisa van Amelsfoort. Op de laatste gevechtsdag van de bevrijdingsweek van ’s Hertogenbosch (22-27 oktober 1944) werd hij op 26 oktober in de nabijheid van de Wilhelminabrug door een Duitse sluipschutter doodgeschoten.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Gerhardus JansenGerhardus Jansen werd geboren in 1923 als de oudste zoon in het gezin met uiteindelijk vijf kinderen van Willem Jansen en Joke Willems. Het gezin woonde in de oorlogsjaren aan de Graafseweg. Op 22 oktober 1944 zocht hij zijn makker Gerard Humblé op in de keet van de Luchtbeschermingsdienst op het plantsoen van de Abeelenstraat achter hun woning. De keet werd omstreeks 12.00u verwoest door een explosie van vliegtuigbommen in de Abeelenstraat. Gerhardus werd op slag gedood.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: herdenking Abeelenstraat rampOp 22 oktober 1944 werd boven Den Bosch een Typhoon bommenwerper vermoedelijk door luchtafweergeschut geraakt. Het toestel ging stuurloos naar de grond terwijl zijn bommen ‘zomaar’ werden geloosd. De Abeelenstraat-ramp was een feit. Ruim 75 jaar later werd in het plantsoentje een herinneringsplek ingericht.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Piet van Nistelrooij, Dora de Laat en hun hele gezinOp zondag 22 oktober 1944 werd het geallieerde offensief ingezet dat ten doel had om ’s Hertogenbosch van de Duitse bezetters te bevrijden. Na een nacht van hevig artillerievuur op noordoostelijke hoek van de stad ging de eerste omvangrijke bombardementsvlucht omstreeks het middaguur met acht Typhoon-bommenwerpers gruwelijk mis.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Kees KoningsteinCornelis Martinus (Kees) Koningstein en echtgenote Catharina Maria (Cato) Assmann (afbeelding 1) wonen tijdens de oorlog samen met hun zes kinderen (geboren tussen 1920 en 1932) op nummer 9 van de Lagelandstraat in ’s Hertogenbosch. Op het middaguur van 22 oktober 1944 staat Kees samen met vader Thijs en diens zoon Frans Assmann te praten in de buurt van wasserij Eureka aan de Graafseweg.VerhaalOorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: het gezin van Henk en Stien van Hirtum uit de AbeelenstraatAbeelenstraat 13 is vanaf 1935 de woning van het kinderrijke gezin van boekdrukker Henricus Delmee en Pieternella de Louw. Als op 1 april 1937 de grotere hoekwoning op nummer 27 in die straat vrijkomt verhuist het gezin daarheen. Nummer 13 wordt dan de woning van Henricus Johannes (roepnaam Henk) van Hirtum en Christina Antonetta Maria (roepnaam Stien) Eijkemans met hun 4 kinderen.

Feedback geven

Wat vind je van deze pagina? We horen graag wat beter kan.

0 van 300 tekens gebruikt

Deel geen gevoelige gegevens, zoals je BSN, adres, telefoonnummer of medische informatie.